در مورد تقلب مطالب زیادی در کتابها و مجلات و نشریات گوناگون چاپ شده است و شاید یک بحث تکراری به نظر آید و معمولا خواننده حوصله بحث های تکراری را ندارد. هفته قبل در این مورد اتفاق جالبی برایم افتاد. واقعیت این است من این خاطره ام را فقط در چند سطر نوشته بودم .ولی با پیشنهاد یکی از دوستان که انگیزه اولیه نوشتن این مطلب را به من دادند ،سعی کردم مطالب بیشتری را در مورد تقلب دانش آموزان به همراه تجربیات خودم بنویسم و یک نوشته چند سطری تبدیل شد به این مطلب نسبتا طولانی!
در هر آزمونی در مدرسه طبق معمول بعضی از دانش آموزان کلاس هستند که هوای تقلب به سرشان می زند.
هفته قبل وقتی مراقب بودم، احساس کردم که یکی دوتا از دانش آموزان چنین فکرایی دارند، جالبه که خود دانش آموزان متوجه نیستند که هنگام تقلب کردن ، یکی دوتا رفتار مشخص دارند که با آن رفتار وحالات، خودشان را لو می دهند ، تشخیص دانش آموزان متقلب برای معلم کار زیاد سختی نیست.(اون رفتار مشخص رو به خاطر دانش آموزان ذکر نمی کنم، آخه جزو اسراره ،همکارا حتما می دونن.)
تا دیدم بعضی ها قصد تقلب دارند فکری به سرم زد:
با صدای خیلی آرامی گفتم:" ای کسانی که به فکر تقلب هستید بدانید و آگاه باشید اگر تقلب کنید ورقه لروزی آلاجیام .باشد که تقوای ریاضی پیشه کنید"
همه ی دانش آموزان به دقت گوش کردند . انگار به طور دوستانه بهشون تذکر داده بودم .جالب بود دیگر هیچکدامشان تقلب نکردند.انگار خوششان هم آمده بود، چون تا آخر امتحان نگاههای مخصوصی به خودشان می انداختند و لبخند ضعیفی می زدند.
با این گفته ی من ، متوجه موضع من هم شدند و فهمیدند که چراغ سبزی برای تقلب وجود ندارد.
واقعا اصلا چرا تقلب؟؟؟
من در کلاسهایم قبل از هر آزمونی به دانش آموزان یاد آور می شوم : هدف ازکارهایی که در این کلاس انجام می دهیم ، یادگیری مطالبی است که باید یاد بگیرید و حتی این آزمون نیز در راستای رسیدن به این هدف برگزار می شود. و برگزاری این آزمون صرفا به خاطر این می باشد که بدانم آموخته های شما از تدریس خودم چقدر بوده و کدام دانش آموز ، کدام قسمت از مطالب را به خوبی یاد گرفته و و در کدام قسمت مشکل داشته است .یاد آور می شوم که نمره واقعی شما اطلاعات واقعی به من خواهد داد.و این در برنامه ریزی های من برای کلاس درس شما تاثیر دارد.
در یک کلاس قبل از گرفتن آزمون این حرف ها را به دانش آموزان گفتم، یکی از دانش آموزان گفت:"خانم حرفهای شما درست،ولی آخه نمره هامون رو در دفتر نمره ثبت می کنین و این نمرات در نمرات پایانی ما تاثیر داره".
من خودم از ابتدای تدریس خود تمام سعیم را کرده بودم تا انگیزه تقلب دانش آموزان را به حداقل برسانم . آیا فقط ثبت نمره در دفتر نمره و تاثیر آن در نمره پایانی باعث تقلب دانش آموزان است؟
در همین حال فکری در ذهنم جرقه زد.گفتم : یعنی اگه نمرات این آزمون رو در دفتر نمره ثبت نکنم شما انگیزه ای برای تقلب ندارین؟عده زیادی از دانش آموزان گفتند: "نه"
پس تصمیمم را گرفتم. خیلی راحت گفتم :پس نمرات را در دفتر نمره ثبت نمی کنم.ورقه های آزمون را فقط برای خودم تحلیل می کنم .دانش آموزان قبول کردند.باور نکردنی بود درصد تقلب در کلاس به جرات می توانم بگویم که نود درصد کم شد.
ولی آیا ثبت نمره تنها دلیل تقلب دانش آموزان بود؟ مطمئنا این طورنبوده و نیست. حتما دلایل دیگری هم دارد، شاید ترس از نمره پایین فقط یکی از دلایل باشد.
وقتی در کلاسی از کراهت و نادرستی تقلب حرف می زنم،اولین جملات دانش آموزان این است:
- خانوم مگه خودتون دانش آموز نبودین؟راستش رو بگید خودتون تقلب می کردین یا نه؟
- تقلب مال دانش آموزه
- در راه خدا و در راه علم تقلب می رسونیم.
- تقلب خودش نوعی آموزش است.
- تقلب خودش یک لذتی دارد، مخصوصا وقتی معلم نتواند متوجه تقلب شود.
- و...
در ذهنم دنبال علل مربوط تقلب بودم.برای همین موضوع، کتابها و مطالبی را در این مورد مطالعه کردم .به همراه تجربه اندکی که خود در این زمینه داشتم مطلب زیر را به تحریر در آوردم.